Complex trauma — Definities, differentiatie van PTSS en integratieve behandeling

Deze bijscholing biedt psychologen en psychotherapeuten een grondig en evidence-based begrip van de Complexe Posttraumatische Stressstoornis (CPTSS), de diagnostische categorie die in 2018 officieel werd erkend door de ICD-11. Doorheen acht gestructureerde modules leert u de CPTSS te onderscheiden van de klassieke PTSS, de zes ICD-11-diagnostische criteria te identificeren — waaronder de DSO-triade (Disturbances in Self-Organization): affectieve disregulatie, negatief zelfconcept en relationele moeilijkheden — en een rigoureuze psychometrische evaluatie uit te voeren met internationaal gevalideerde instrumenten (ITQ, CAPS-5, PCL-5, DES-II, ACE).

De bijscholing verkent het consensuele drie-fasenmodel zoals geformaliseerd door Judith Herman en Marylène Cloitre — stabilisatie, verwerking van de traumatische herinneringen, herverbinding — en biedt clinici het integratieve kader aan dat door de ISTSS wordt aanbevolen voor de behandeling van overlevenden van een langdurig, interpersoonlijk en onontkoombaar trauma. U verwerft praktische beheersing van complementaire therapeutische benaderingen: psychodynamische bijdragen (de holdingfunctie van Winnicott, traumatische overdracht, mentaliseren in de lijn van Fonagy en Bateman, gedesorganiseerde gehechtheid), en cognitief-gedragsmatige bijdragen (het STAIR-programma van Cloitre, de Cognitive Processing Therapy van Resick, het cognitieve model van Ehlers en Clark, DBT-geïnformeerde competenties).

De afsluitende module is gewijd aan het welzijn van de clinicus zelf: het plaatsvervangend trauma, compassion fatigue, supervisie als ethische vereiste en concrete zelfzorgpraktijken. Ontworpen voor een houdbare, duurzame en klinisch verankerde praktijk met een van de meest veeleisende patiëntenpopulaties in de hedendaagse klinische psychologie.

Trefwoorden: complex trauma, CPTSS, ICD-11, complexe posttraumatische stressstoornis, traumatische dissociatie, ITQ, fasisch model, STAIR, Cognitive Processing Therapy, EMDR, mentaliseren, gedesorganiseerde gehechtheid, Judith Herman, Marylène Cloitre, Bessel van der Kolk, plaatsvervangend trauma, bijscholing, psychotherapie.

Leerdoelen

Na het volgen van deze bijscholing zullen de deelnemers in staat zijn om:

1. Onderscheiden van het complex trauma ten opzichte van de klassieke PTSS, door het toepassen van de zes ICD-11-diagnostische criteria, waaronder de DSO-triade (affectieve disregulatie, negatief zelfconcept, relationele moeilijkheden), en het uitvoeren van differentiële diagnostiek ten opzichte van de borderline-persoonlijkheidsstoornis, dissociatieve stoornissen en Developmental Trauma Disorder.
2. Uitvoeren van een rigoureuze en klinisch veilige psychometrische evaluatie met behulp van gevalideerde instrumenten (International Trauma Questionnaire, CAPS-5, PCL-5, DES-II, ACE), en daarbij een omhullend initieel gesprek voeren dat decompensatie voorkomt en de contra-indicaties voor vroegtijdige exposure identificeert.
3. Structureren van de behandeling volgens het internationale consensuele fasische model (stabilisatie, verwerking van de traumatische herinneringen, herverbinding), met herkenning van de klinische indicatoren voor de overgang tussen de fasen en integratie van psychodynamische en cognitief-gedragsmatige benaderingen binnen één coherent kader.
4. Implementeren van een houdbare klinische praktijk door de uitingen van het plaatsvervangend trauma en de compassion fatigue te herkennen, de supervisie te mobiliseren als ethische vereiste, en concrete zelfzorgpraktijken toe te passen die het langetermijnengagement met complex getraumatiseerde patiëntenpopulaties ondersteunen.